szachy2.jpg


26 września 2012r. uczniowie z klas IIc i IId wzięli udział w lekcji pokazowej z chemii o temacie „Ropa naftowa”. W ramach projektu „ORLEN School Projekt”. Projekt ten prowadzony jest pod patronatem Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN.

lekcja chemii

 


Jakie wiadomości i umiejętności uczeń powinien opanować, aby otrzymać daną ocenę z chemii?

 Substancje z naszego otoczenia i ich przemiany na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • zna obowiązujące go w pracowni chemicznej zasady bezpieczeństwa,
  • wskazuje zastosowania kilku substancji,
  • rozróżnia pojęcie ciała i substancji,
  • wyodrębnia przedmioty wykonane z metali,
  • rozumie pojęcia: substrat, produkt, reagent,
  • umie wskazać substraty, produkty reakcji,
  • rozumie pojęcia: pierwiastek, związek chemiczny,
  • umie odszukać potrzebne symbole w spisie alfabetycznym i w układzie okresowym,
  • umie odszukać w układzie okresowym metale i niemetale,
  • umie zapisać słownie przebieg reakcji wykonanych na lekcji,
  • podaje co najmniej dwa przykłady wykorzystania tlenu;

na ocenę dostateczną uczeń:

  • umie nazwać poznany sprzęt i szkło laboratoryjne i zna ich przeznaczenie,
  • opisuje właściwości fizyczne badanych substancji,
  • rozumie pojęcia: mieszanina jednorodna i niejednorodna, potrafi wskazać przykłady tych mieszanin w swoim otoczeniu,
  • umie rozróżnić substancje na podstawie ich charakterystycznych właściwości,
  • umie odczytać dane z tablic,
  • rozróżnia zjawiska fizyczne i przemiany chemiczne,
  • wskazuje w otoczeniu pierwiastki, związki chemiczne uzasadniając swój wybór,
  •  umie określić położenie pierwiastka w układzie okresowym,
  • odróżnia metale od niemetali na podstawie ich właściwości,
  • rozpoznaje tlen na podstawie zachowania się żarzącego łuczywka w gazie,
  • wyszukuje dane dotyczące składu powietrza,
  • umie zidentyfikować dwutlenek węgla,
  • jest przekonany o konieczności ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami,
  • umie określić typy reakcji wykonanych na lekcji,
  • identyfikuje gazowy wodór,
  • wyjaśnia pojęcia: reakcja utlenienia, reakcja redukcji, utleniacz, reduktor,
  • umie określić typ reakcji;

na ocenę dobrą uczeń:

  • widzi przydatność chemii w życiu człowieka,
  • podaje przykład właściwej instrukcji bezpiecznej pracy z chemikaliami,
  • potrafi wykorzystać gęstość substancji do obliczenia jej masy i objętości,
  • umie opisać przebieg przemiany chemicznej,
  • wie, na czym polega reakcja analizy (rozkładu),
  • rozumie potrzebę wprowadzania symboliki chemicznej,
  • wyszukuje w tablicach właściwości pozwalające odróżnić metale od niemetali,
  • umie wykazać, że powietrze to mieszanina gazów,
  • wie, na czym polega reakcja syntezy (łączenia),
  • układa słowne zapisy równań reakcji,
  • rozumie istotę „dziury ozonowej” i „efektu cieplarnianego”,
  • wie, że utlenianie i redukcja są reakcjami odwrotnymi,
  • rozróżnia pozostałe gazy,
  • zna różnice między mieszaniną a związkiem chemicznym;

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • formułuje wniosek z doświadczenia,
  • umie uzasadnić, że CO2 jest związkiem chemicznym,
  • umie wykazać, że woda jest tlenkiem wodoru,
  • potrafi wyjaśnić istotę reakcji wymiany,
  • umie opisać reakcje utleniania – redukcji;

na ocenę celującą uczeń:

  • posiada wiadomości i umiejętności znacznie wykraczające poza ten dział,
  • potrafi stosować wiadomości w sytuacjach nietypowych (problemowych),
  • proponuje rozwiązania nietypowe;

Jeżeli uczeń:

  • ma braki w opanowaniu wiadomości i umiejętności określonych programem, które przekreślają wiadomości dalszego kształcenia,
  • nie potrafi rozwiązać zadań teoretycznych lub praktycznych o elementarnym stopniu trudności nawet z pomocą nauczyciela,
  • nie zna symboliki chemicznej,
  • nie potrafi napisać najprostszych równań chemicznych nawet z pomocą nauczyciela,
  • nie potrafi bezpiecznie posługiwać się prostym sprzętem laboratoryjnym i odczynnikami chemicznymi,

otrzymuje ocenę niedostateczny (dotyczy to każdego działu)

 

Teoria atomistyczno- cząsteczkowa budowy materii na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • umie odczytać z tablic masę atomową pierwiastka,
  • umie obliczyć masę cząsteczkową pierwiastka,
  • modeluje cząsteczkę związku na podstawie wzoru,
  • zna cząstki budujące atom,
  • wie, czym różnią się proton, neutron, elektron,
  • wie, gdzie w atomie w/w cząstki występują,
  • wymienia co najmniej dwa zastosowania izotopów promieniotwórczych;

na ocenę dostateczną uczeń:

  • zna cechy charakterystyczne atomów,
  • rozumie pojęcia: masa atomowa i cząsteczkowa,
  • umie zapisać za pomocą symboli i odpowiednich współczynników liczbowych odpowiednią liczbę atomów i cząsteczek wieloatomowych,
  • umie nazwać związek na podstawie wzoru,
  • umie obliczyć masę cząsteczkową związku chemicznego,
  • rozumie pojęcia: promieniotwórczości, izotop,
  • zna jądrowy model atomu,
  • umie modelować atomy,
  • umie, korzystając z układu okresowego ustalić ogólną liczbę elektronów i liczbę elektronów w ostatniej powłoce,
  • umie przedstawić modele tworzenia się cząsteczek pierwiastków,
  • rozumie pojęcie wartościowości,
  • umie narysować wzór kreskowy związku na podstawie wartościowości tworzących go pierwiastków,
  • umie nazwać proste związki chemiczne;

na ocenę dobrą uczeń:

  • umie dowieść, że materia ma budowę ziarnistą,
  • podaje dowody potwierdzające podzielność atomów,
  • umie sporządzić jądrowy model atomu na podstawie znajomości liczby atomowej i liczby masowej,
  • zna różnice w składzie izotopów,
  • wie, że praca z izotopami promieniotwórczymi wymaga szczególnej ostrożności,
  • umie wyjaśnić, kiedy powstają związki o budowie jonowej,
  • umie przewidzieć wzory tych związków,
  • umie przedstawić, jak powstają wiązania jonowe i na czym one polegają,
  • rozumie, na czym polega wiązanie atomowe,
  • rozumie, dlaczego cząsteczki mogą być dipolami,
  • umie przewidzieć kształt cząsteczki na podstawie jej budowy,
  • umie przewidzieć wartościowość pierwiastka na podstawie jego położenia w układzie okresowym;

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • umie ustalić wzór związku na podstawie wzorów jonów i wzory jonów na podstawie wzorów związków,
  • rozumie, dlaczego związki o budowie jonowej są ciałami stałymi krystalicznymi,
  • rozumie, między jakimi pierwiastkami występuje wiązanie atomowe, a między jakimi jonowe,
  • umie wyjaśnić, dlaczego związki o budowie jonowej są ciałami stałymi krystalicznymi, a związki złożone z cząsteczek połączonych wiązaniami atomowymi to ciecze, gazy lub ciała stałe o niskiej temperaturze topnienia,
  • umie wyjaśnić, dlaczego diament jest ciałem stałym, twardym, o wysokiej temperaturze topnienia;

Zależności stechiometryczne w reakcjach chemicznych

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • zna treść prawa zachowania masy,
  • umie sformułować prawo stałości składu;

na ocenę dostateczną uczeń:

  • oblicza stosunek mas składników związku o danym wzorze,
  • umie dobrać współczynniki w prostych równaniach reakcji;

na ocenę dobrą uczeń:

  • umie wykorzystać prawo zachowania masy w obliczeniach,
  •  umie wskazać podobieństwa i różnice we właściwościach mieszanin i związków chemicznych,
  • umie ustalić stosunek liczby cząsteczek biorących udział w reakcji,
  • umie ilościowo zinterpretować równanie;

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • umie zaplanować doświadczenie wykazujące słuszność prawa zachowania masy,
  • umie zaplanować doświadczenie wykazujące słuszność prawa stałości składu,
  • umie ustalić wzór sumaryczny związku o znanym składzie masowym,
  • umie obliczyć stosunek mas reagentów,
  • umie obliczyć masę jednego z reagentów na podstawie znajomości masy innego i równania danej reakcji;

 

Roztwory wodne

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • umie wyjaśnić, dlaczego pranie schnie na mrozie,
  • potrafi przewidzieć zagrożenia wynikające z zanieczyszczenia wody w zbiorniku naturalnym,
  • umie wskazać rozpuszczalnik i substancje rozpuszczalną w danym roztworze,
  •  rozumie, ze roztwór jest mieszaniną,
  • umie sporządzić roztwory substancji występujących w otoczeniu,
  • umie określić roztwór nasycony,
  • rozumie pojęcie szybkości rozpuszczania
  • rozumie, że zawartość substancji rozpuszczanej w roztworze właściwym może być zróżnicowana,
  • rozumie pojęcie stężenia,
  • zna i rozumie wzór na stężenie procentowe roztworu,
  • wie, że na masę roztworu składa się masa wody i masa substancji rozpuszczanej;

na ocenę dostateczną uczeń:

  • wie, na czym polegają przemiany fazowe wody,
  • ma świadomość, że tylko właściwe korzystanie ze zbiorników wód naturalnych nie będzie prowadziło do degradacji środowiska,
  • wie, jak postępować, by nie zanieczyszczać wody,
  • umie podać przykłady roztworów z życia codziennego,
  • umie rozróżnić roztwory jednorodne, zawiesiny i koloidy,
  • umie rozdzielić na składniki każdy z rodzajów mieszaniny ciekłej,
  • wskazuje czynniki zwiększające szybkość rozpuszczania danej substancji,
  • potrafi odczytać z wykresu, ile gramów substancji stałej można rozpuścić w danej temperaturze w 100g wody,
  • wie, że w wyższej temperaturze można w danej ilości rozpuszczalnika rozpuścić więcej substancji rozpuszczanej,
  • rozróżnia pojęcia „szybkość rozpuszczania” i „rozpuszczalność”,
  • potrafi podać czynniki, od których zależy rozpuszczalność substancji stałej i gazu,
  • umie wyjaśnić napisy na etykietach informujące o stężeniu procentowym roztworu znajdującego się w naczyniu,
  • zna zależności między stężeniem procentowym, masą roztworu i masą substancji rozpuszczanej,
  • umie przekształcić podstawowy wzór na stężenie procentowe;

 na ocenę dobrą uczeń:

  • umie określić rodzaj wiązania w cząsteczce wody,
  • potrafi opisać właściwości fizyczne wody, wynikające z typu wiązania w jej cząsteczce,
  • umie wskazać co najmniej jedną reakcję chemiczną, której produktem jest woda,
  • umie przekształcić roztwór nasycony w nienasycony i odwrotnie,
  • umie przewidzieć, czy po rozpuszczeniu w danej porcji wody, określonej ilości substancji, otrzymamy roztwór nasycony (wykorzystanie wykresu rozpuszczalności),
  • umie wyliczyć masę substancji stałej i wody, po zmieszaniu dadzą roztwór o żądanym stężeniu,
  • umie wyliczyć masę roztworu o podanym stężeniu i masę wody, które dadzą po zmieszaniu roztwór o żądanym stężeniu;

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • umie sporządzić roztwór o żądanym stężeniu, np. ocet do grzybów marynowanych lub pikli,
  • umie obliczyć masę roztworu powstałego przez zatężenie, odparowanie lub zmieszanie dwóch roztworów o znanych stężeniach,
  • zna przyczyny, skutki oraz sposoby ochrony naturalnych zbiorników wody przed zanieczyszczeniem, umie uzasadnić konieczność ochrony tych wód;

 

Kwasy, zasady, sole

na ocenę dopuszczającą uczeń:

  • umie wskazać kilka naturalnych kwasów w swoim otoczeniu,
  • umie zidentyfikować kwas za pomocą wskaźników,
  • odróżnia kwasy tlenowe od beztlenowych;

na ocenę dostateczną uczeń:

  • wskazuje przynajmniej jedno zastosowanie kilku kwasów naturalnych,
  • wie, jak otrzymuje się kwasy beztlenowe,
  • umie wskazać charakter kwasowy wodnego roztworu chlorowodoru,
  • wie, dlaczego kwasy: solny i siarkowodorowy to kwasy beztlenowe,
  • umie wskazać resztę kwasową i określić jej wartościowość,
  • umie otrzymać tlenek kwasowy,
  • wskazuje przynajmniej jedno zastosowanie kwasu węglowego i fosforowego,
  • umie określić wzór bezwodnika na podstawie wzoru kwasu,
  • wskazuje prawidłowy sposób rozcieńczania stężonego H2SO4,
  • umie podać wzór tlenku, który w reakcji z wodą daje kwas,
  • umie podać co najmniej dwa zastosowania kwasu siarkowego (VI),
  • potrafi wymienić nazwy co najmniej jednego nawozu azotowego i fosforowego,
  • wie, że wodorotlenki są produktami reakcji tlenków metali z wodą,
  • zna skład pierwiastkowy wodorotlenków,
  • wie, że NaOH jest substancją higroskopijną,
  • potrafi zaproponować sposób otrzymywania NaOH,
  • umie podać co najmniej dwa zastosowania NaOH,
  • umie podać jedną metodę otrzymywania Ca(OH)2,
  • rozumie pojęcia: wapno palone i wapno gaszone,
  • umie podać co najmniej jedno zastosowanie Ca(OH)2,
  • zna wzory poznanych kwasów i zasad,
  • odczytuje pH roztworu, porównując zabarwienie wskaźnika ze skalą barw,
  • określa odczyn roztworu na podstawie wartości pH,
  • umie wskazać substraty i produkty reakcji zobojętnienia,
  • potrafi odczytać z tabeli rozpuszczalności, czy produkt reakcji strąci się w postaci osadu,
  • umie ułożyć wzór dowolnej soli,
  • umie nazwać poznane sole i prawidłowo odczytać równania reakcji otrzymania soli,
  • zna co najmniej trzy metody otrzymania soli,
  • umie zakwalifikować sól do soli tlenowych lub beztlenowych,
  • umie odczytać równia rekcji ilustrujące znane metody otrzymywania soli,
  • zna właściwości poznanych na lekcji soli sodu i wapnia,
  • wskazuje co najmniej jedno zastosowanie każdej z nich;

 na ocenę dobrą uczeń:

  • umie podać wspólne cechy poznanych kwasów,
  • umie wyjaśnić, jak tworzą się jony w kwasie solnym,
  • ma świadomość, że poznane kwasy zaliczamy do elektrolitów,
  • umie zapisać za pomocą symboli wzory anionów poznanych kwasów tlenków i ich ładunek,
  • umie ułożyć równania dysocjacji tych kwasów,
  • umie określić rolę katalizatorów w reakcji utleniania SO2 do SO3,
  • wyjaśnia przyczynę czernienia drewna i sacharozy pod wpływem stężenia H2SO4,
  • podaje zasady bezpiecznego obchodzenia się z H2SO4,
  • wskazuje właściwości decydujące o odpowiednim zastosowaniu H2SO4,
  • identyfikuje HNO3 na podstawie jego charakterystycznych właściwości,
  • umie wskazać wspólne cechy kwasów i ich przyczynę,
  • układa równanie reakcji dysocjacji jonowej dowolnego kwasu,
  • wskazuje właściwości otrzymanych na lekcji wodorotlenków,
  • umie uzasadnić, dlaczego roztwór NaOH przewodzi prąd elektryczny,
  • umie wskazać jon charakterystyczny w roztworze NaOH,
  • rozumie pojęcie zasady,
  • wskazuje jony powstające w czasie dysocjacji zasad,
  • identyfikuje zasadę za pomocą wskaźników,
  • umie ułożyć równania dysocjacji dowolnego kwasu i zasady,
  • zna jony charakterystyczne kwasów i zasad,
  • umie wyjaśnić, jakie jony są odpowiedzialne za odczyn roztworu,
  • umie wyjaśnić, dlaczego roztwór wodny soli przewodzi prąd elektryczny,
  • rozumie, że w czasie reakcji zobojętniania reagują ze sobą jony charakterystyczne zasad i kwasów,
  • ma świadomość, że aby odczyn był obojętny, muszą przereagować ze sobą równoważne ilości H+ i OH-,
  • umie wskazać jony tworzące sól o podobnej nazwie,
  • układa równanie dysocjacji soli,
  • umie zidentyfikować gazowy produkt reakcji między kwasem a metalem aktywnym,
  • wie, że tylko w reakcji rozcieńczonych kwasów z metalami aktywnymi otrzymujemy wodór,
  • swobodnie dobiera współczynniki w równaniach ilustrujących znane sposoby otrzymywania soli (jonowych i cząsteczkowych),
  • umie korzystać z tablicy rozpuszczalności przy przewidywaniu efektów reakcji strąceniowych,
  • umie dokonać podziału soli wg kationów i anionów,
  • umie ułożyć równanie dysocjacji dowolnej soli,
  • potrafi obliczyć stężenie roztworu soli (masę substancji rozpuszczonej, masę roztworu) w zadaniach z wykorzystaniem gęstości roztworu;

na ocenę bardzo dobrą uczeń:

  • opisuje różnice w przebiegu reakcji: Mg + HCl  i  Cu +HNO3,
  • umie uzasadnić, dlaczego po zmieszaniu roztworów z jednakową ilością H+ i OH–  roztwór ma odczyn obojętny,
  • podaje stężenie kationów wodorowych przy znanym pH roztworu,
  • określa pH roztworu na podstawie znanego stężenia jonów H+,
  • umie ułożyć jonowe równanie reakcji zobojętniania dowolnej zasady dowolnym kwasem,
  • układa równanie cząsteczkowe i jonowe przeprowadzonych reakcji lub podobnych,
  • układa równanie reakcji metalu z kwasem (cząsteczkowe i jonowe),
  • rozumie istotę gaszenia wapna i twardnienia zaprawy murarskiej,
  • zna różnicę w tworzeniu zapraw: hydraulicznej i powietrznej,
  • dostrzega współzależność zastosowania i właściwości pospolitych soli,
  • dokonuje uogólnienia właściwości soli o tych samych kationach i soli o takich samych anionach,
  • umie zaproponować kilka sposobów otrzymania danej soli.

Kto jest Online?

Odwiedza nas 51 gości oraz 0 użytkowników.

Realizowane projekty

Zrealizowane Projekty Unijne

Inne zrealizowane projekty

Orange Colour Red Colour Blue Colour Green Colour